Category Archive: zelfdeterminatietheorie

De psychologie van complimenteren (boek)

Er is een nieuw boek verschenen over de psychologie van complimenteren: Psychological perspectives on praise (Brummelman (Ed.), 2020). Complimenteren is een techniek die we vaak gebruiken en vaak met de beste bedoelingen. Maar de psychologie van complimenteren is behoorlijk complex. De effecten van complimenten zijn lang niet altijd wat we ervan verwachten. In dit boek belichten 36 onderzoekers in 16 hoofdstukken complimenten vanuit verschillende theoretische perspectieven zoals de self-enhancement theorie, de self-verification theorie, de attributietheorie, en de zelfdeterminatietheorie. Hieronder bespreek ik kort twee interessante hoofdstukken uit het boek. Lees verder »

Meta-analyse: antecedenten en consequenties van motivatie bij leraren

Meta-analyse naar antecedenten en consequenties van motivatie bij leraren

In een nieuw artikel presenteren Slemp et al. (2020) de resultaten van een meta-analyse naar de antecedenten en consequenties van gecontroleerde motivatie en autonome motivatie bij leraren. De meta-analyse, waarbij 1117 correlatie-coëfficiënten uit 102 steekproeven werden geanalyseerd, toetste belangrijke voorspellingen van de zelfdeterminatietheorie.Lees verder »

Wat zijn waarden en hoe ontwikkelen deze zich bij kinderen?

Wat zijn waarden en hoe ontwikkelen deze zich bij kinderen?

Jiseul Sophia Ahn & Johnmarshall Reeve (2020) geven in een nieuw onderzoek meer inzicht in hoe onze waarden zich tijdens onze jeugd ontwikkelen. Ze maken daarbij gebruik van het onderscheid uit de zelfdeterminatietheorie (ZDT) tussen intrinsieke waarden en extrinsieke waarden.Lees verder »

Persoonlijke controle: belangrijke psychologische bron in zware tijden

Persoonlijke controle: belangrijke psychologische bron in zware tijden

Een nieuw onderzoek van Nguyen, et al. (2020) kijkt naar in hoeverre een gevoel van persoonlijke controle het welzijn van mensen kan beschermen in zware tijden. Lees verder »

Door een psychologische bril kijken naar cultuur

Psychologie wordt meestal vooral in verband gebracht met domeinen als opvoeding, onderwijs en werk. Maar de toepassing van psychologische kennis kan verder reiken. We kunnen door een psychologische bril kijken naar onze maatschappij en naar cultuur.Lees verder »

8 Autonomie-ondersteunende praktijken voor het opvoeden van peuters

8 Autonomie-ondersteunende praktijken voor het opvoeden van peuters

Autonomie-ondersteuning is nuttig in vele contexten zoals leidinggeven, lesgeven en opvoeden. Onderzoek biedt aanwijzingen dat autonomie-ondersteuning door ouders er aan bijdraagt dat kinderen goed functioneren, zich goed ontwikkelen en zich goed voelen. Een onderzoek van Andreadakis, et al. (2019) onderzoekt hoe ouders autonomie-ondersteuning kunnen bieden aan peuters in situaties waarin peuters dingen moeten doen die belangrijk zijn maar niet interessant voor hen, zoals opruimen, in bad gaan, handen wassen, etc. Lees verder »

Hoe praat je zodat kinderen luisteren en hoe luister je zodat kinderen praten?

Hoe praat je zodat kinderen luisteren en hoe luister je zodat kinderen praten?

Als ouders vinden we weinig dingen belangrijker dan dat het goed gaat met onze kinderen. Gelukkig hebben we via de manier waarop we hen opvoeden een aanzienlijke invloed op hun mentale gezondheid. Om die invloed goed te kunnen gebruiken is het belangrijk om te weten wat goed werkt in opvoeden. Joussemet, et al. (2018) zijn momenteel bezig met onderzoek waarvan de resultaten nog niet binnen zijn. Hun beschrijving van hun onderzoek is toch al interessant omdat het inzicht geeft in enkele kernaspecten van effectief opvoeden. Lees verder »

Behoeftenfrustratie en psychopathologie

Hoe behoeftenfrustratie een rol kan spelen in het ontstaan van verschillende soorten psychopathologie

Een lezer vroeg of het gebrek aan bevrediging van psychologische basisbehoeften een rol kan spelen in het ontstaan van persoonlijkheidsstoornissen en psychopathologie. Het korte antwoord is ‘ja’. Hieronder beschrijf ik hoe behoeftenfrustratie een rol kan spelen in het ontstaan van verschillende soorten psychopathologie. Lees verder »

Opvoedtip: vermijd de techniek van voorwaardelijke achting, ondersteun basisbehoeften

Opvoedtip: vermijd de techniek van voorwaardelijke achting, ondersteun basisbehoeften

De rol van opvoeder kan veel voldoening brengen. Tegelijk kan het een knap complexe en uitdagende rol zijn. Intuïtief doen we waarschijnlijk veel dingen goed maar misschien ook enkele dingen niet zo effectief. Een van de intuïties die we als ouder misschien hebben is om extra positieve aandacht te geven aan ons kind als het gedrag vertoont dat in onze ogen goed is en positieve aandacht achterwege te laten als het kind ongewenst gedrag vertoont. Lees hieronder waarom je deze twee vormen van voorwaardelijke achting beter achterwege kunt laten. Lees ook wat je in plaats daarvan beter kunt doen. Lees verder »

Relatieve autonomie: niemand is perfect gemotiveerd

Relatieve autonomie: niemand is perfect gemotiveerd

De moderne psychologie heeft ons veel geleerd over motivatie. Goed gemotiveerd zijn is één van de meest waardevolle dingen in het leven. Maar laten we niet streven naar een perfecte motivatie want die zullen we vermoedelijk nooit bereiken. Lees verder »

Betekenis in het leven

Betekenis in het leven

Frank Martela, een Finse filosoof en psycholoog, heeft een boek geschreven met als titel A wonderful life. Insights on Finding a Meaningful Existence. In het boek gaat hij in op vragen als: “Draait leven om het vinden van geluk?” en “Wat kan de basis voor betekenis nog zijn in een tijd waarin religie steeds minder het vanzelfsprekende kader vormt?” Hij nodigt de lezer uit om anders over betekenis na te gaan denken komt met enkele eenvoudige ideeën om betekenis te kunnen ervaren. Lees verder »

Bevestiging van basisbehoeften kan welbevinden verbeteren en stress verminderen tijdens COVID-19

Bevestiging van basisbehoeften kan welbevinden verbeteren en stress verminderen tijdens COVID-19

Vanwege de COVID-19 pandemie hebben veel landen beperkingen opgelegd aan hun bevolking. Deze beperkingen variëren van een strikte lockdown (China), tot een milde lockdown (Nederland) tot heel bescheiden restricties (Zweden). Deze restricties zijn nodig om het Coronavirus in te dammen maar kunnen negatieve effecten hebben op het psychologische welbevinden wat zich kan uiten in bijvoorbeeld irritaties, depressieve klachten en stress. De relatie tussen deze restricties en deze klachten kan veroorzaakt zijn door de psychologische basisbehoeften (aan autonomie, competentie en verbondenheid) van mensen mindere mate bevredigd kunnen worden. Een sleutel tot het verbeteren van het welbevinden zou dan ook kunnen liggen in het vinden van manieren om de behoeftenbevrediging alsnog beter te ondersteunen (lees ook dit). Een nieuw onderzoek werpt hier licht op. Lees verder »

Hoe reageer je bij herhaald ongewenst gedrag van je kind?

Hoe reageer je bij herhaald ongewenst gedrag van je kind?

Als ouders spelen we een belangrijke rol in hoe kinderen zich ontwikkelen. We hebben veel invloed op wat zij belangrijk vinden en hoe ze zich gedragen. Maar hoe we onze rol als ouder het beste kunnen invullen is lang niet altijd even eenvoudig om te bedenken. Lees verder »

Voeden van ARC-basisbehoeften tijdens de Coronacrisis

Voeden van ARC-basisbehoeften tijdens de Coronacrisis

Op dit moment is de wereld in de greep van het Corona-virus. Ook een groot deel van Nederland staat in een soort pauzestand. Velen zijn naarstig op zoek naar manieren om goed met deze zorgwekkende en uitdagende situatie om te gaan. Talloze professionals, bijvoorbeeld in de zorg, werken hard om de maatschappij zo goed mogelijk draaiend te houden. We zoeken naar manieren om in groepsverband contact met elkaar te houden, bijvoorbeeld via online vergadertools. Er komt enorm veel creativiteit en hulpvaardigheid vrij. Op sociale media zijn veel adviezen te lezen over hoe je je het beste staande kunt houden in deze moeilijke tijd. Graag wil ik ook een kleine suggestie doen. Lees verder »

Een 3×3 model van plezier en nut

Een 3x3 model van plezier en nut

Filosofen hebben zich al eeuwenlang bezig gehouden met de vraag wat een goed leven is. Nauw verwant aan deze vraag is de vraag hoe we onze tijd goed kunnen besteden. Welke tijdsbestedingen beschouwen we tijdens de activiteit of achteraf als goed besteed en welke juist als verloren tijd of erger? Nadenkend over deze vragen kwam ik tot een denkkadertje, een 3×3 model van plezier en nut, dat wellicht behulpzaam kan zijn om hier wat (beginnen van) antwoorden op te formuleren. Lees verder »