Category Archive: zelfdeterminatietheorie

Betekenis in het leven

Betekenis in het leven

Frank Martela, een Finse filosoof en psycholoog, heeft een boek geschreven met als titel A wonderful life. Insights on Finding a Meaningful Existence. In het boek gaat hij in op vragen als: “Draait leven om het vinden van geluk?” en “Wat kan de basis voor betekenis nog zijn in een tijd waarin religie steeds minder het vanzelfsprekende kader vormt?” Hij nodigt de lezer uit om anders over betekenis na te gaan denken komt met enkele eenvoudige ideeën om betekenis te kunnen ervaren. Lees verder »

Bevestiging van basisbehoeften kan welbevinden verbeteren en stress verminderen tijdens COVID-19

Bevestiging van basisbehoeften kan welbevinden verbeteren en stress verminderen tijdens COVID-19

Vanwege de COVID-19 pandemie hebben veel landen beperkingen opgelegd aan hun bevolking. Deze beperkingen variëren van een strikte lockdown (China), tot een milde lockdown (Nederland) tot heel bescheiden restricties (Zweden). Deze restricties zijn nodig om het Coronavirus in te dammen maar kunnen negatieve effecten hebben op het psychologische welbevinden wat zich kan uiten in bijvoorbeeld irritaties, depressieve klachten en stress. De relatie tussen deze restricties en deze klachten kan veroorzaakt zijn door de psychologische basisbehoeften (aan autonomie, competentie en verbondenheid) van mensen mindere mate bevredigd kunnen worden. Een sleutel tot het verbeteren van het welbevinden zou dan ook kunnen liggen in het vinden van manieren om de behoeftenbevrediging alsnog beter te ondersteunen (lees ook dit). Een nieuw onderzoek werpt hier licht op. Lees verder »

Hoe reageer je bij herhaald ongewenst gedrag van je kind?

Als ouders spelen we een belangrijke rol in hoe kinderen zich ontwikkelen. We hebben veel invloed op wat zij belangrijk vinden en hoe ze zich gedragen. Maar hoe we onze rol als ouder het beste kunnen invullen is lang niet altijd even eenvoudig om te bedenken. Lees verder »

Voeden van ARC-basisbehoeften tijdens de Coronacrisis

Voeden van ARC-basisbehoeften tijdens de Coronacrisis

Op dit moment is de wereld in de greep van het Corona-virus. Ook een groot deel van Nederland staat in een soort pauzestand. Velen zijn naarstig op zoek naar manieren om goed met deze zorgwekkende en uitdagende situatie om te gaan. Talloze professionals, bijvoorbeeld in de zorg, werken hard om de maatschappij zo goed mogelijk draaiend te houden. We zoeken naar manieren om in groepsverband contact met elkaar te houden, bijvoorbeeld via online vergadertools. Er komt enorm veel creativiteit en hulpvaardigheid vrij. Op sociale media zijn veel adviezen te lezen over hoe je je het beste staande kunt houden in deze moeilijke tijd. Graag wil ik ook een kleine suggestie doen. Lees verder »

Een 3×3 model van plezier en nut

Een 3x3 model van plezier en nut

Filosofen hebben zich al eeuwenlang bezig gehouden met de vraag wat een goed leven is. Nauw verwant aan deze vraag is de vraag hoe we onze tijd goed kunnen besteden. Welke tijdsbestedingen beschouwen we tijdens de activiteit of achteraf als goed besteed en welke juist als verloren tijd of erger? Nadenkend over deze vragen kwam ik tot een denkkadertje, een 3×3 model van plezier en nut, dat wellicht behulpzaam kan zijn om hier wat (beginnen van) antwoorden op te formuleren. Lees verder »

Voordelen voor leerlingen en docenten van autonomie en structuur

Voordelen voor leerlingen en docenten van autonomie en structuur

Er wordt tegenwoordig veel gesproken over de positieve effecten voor leerlingen van autonomie-ondersteuning door docenten. Een nieuw onderzoek kijkt naar deze positieve effecten en doet nog iets meer. De onderzoekers nemen ook de effecten van het bieden van structuur mee. Daarnaast kijken ze ook naar de positieve effecten op docenten zelf. Lees verder »

Zeg het niet zo! Bewijs dat dwingend praten weerstand opwekt

Zeg het niet zo! Bewijs dat dwingend praten weerstand opwekt

Voor het scheppen van een motiverende context op het werk of in de klas is het niet alleen belangrijk dat je bepaalde dingen wel doet (zoals het bieden van keuzes). Het is ook belangrijk dat je bepaalde dingen achterwege laat. Een nieuw onderzoeksartikel van Weinstein, Vansteenkiste & Paulmann (2020) belicht één van deze dingen die je beter achterwege kunt laten als je wilt dat mensen gemotiveerd raken: dwingend praten. Lees verder »

Psychologische basisbehoeften: overzicht en ontwikkelingen

Psychologische basisbehoeften: overzicht en ontwikkelingen

De Basic Psychological Need Theory (BPNT) is één van de zes mini-theorieën waaruit de zelfdeterminatietheorie (ZDT) bestaat. In een nieuw artikel geven Maarten Vansteenkiste, Richard Ryan en  Bart Soenens een overzicht van de ontwikkelingen binnen de BPNT. Hier vat ik het artikel kort samen. Lees verder »

Mindfulness als manier om motivatie te verbeteren

Mindfulness als manier om motivatie te verbeteren

Veel onderzoek binnen de zelfdeterminatietheorie heeft gekeken naar de effecten van aspecten van situaties op motivatie van individuen. Contexten waarin de basisbehoeften van individuen worden ondersteund verbeteren de kwaliteit van hun motivatie terwijl contexten die deze basisbehoeften belemmeren motivatie verslechteren. Er is veel minder onderzoek gedaan naar hoe factoren binnen individuen de kwaliteit van hun motivatie beïnvloeden. Mindfulness wordt gezien als iets dat mogelijk de motivatie verbetert. In een nieuw artikel beschrijven Donald et al., (2019) een meta-analyse m.b.t. de relatie tussen mindfulness en motivatiekwaliteit. Lees verder »

Keuzevrijheid in hoe je wilt stoppen met roken werkt

Keuzevrijheid in hoe je wilt stoppen met roken werkt

Dat eenvoudige interventies gebaseerd op de zelfdeterminatietheorie heel bruikbaar kunnen zijn voor (para)medische professionals blijkt opnieuw uit een onderzoek in Hong Kong. Onderzoekers Ho Cheung Li ea (2019) lieten in een experiment zien dat een korte en goedkope ZDT-interventie rokers beter tot stoppen kon bewegen dan een standaard aanpak. Lees verder »

Interview met Richard Ryan

Er is een interview verschenen van Diane Hamilton met Richard Ryan, samen met Ed Deci, grondlegger van de zelfdeterminatietheorie en één van de meest geciteerde psychologen ter wereld. In het interview maakt Ryan enkele interessante opmerkingen zoals:Lees verder »

Primaire sociale goederen, basisbehoeften en welzijn

Primaire sociale goederen, basisbehoeften en welzijn

Een nieuw onderzoek brengt de visie van John Rawls op een rechtvaardige samenleving in verband met de psychologische basisbehoeften uit de zelfdeterminatietheorie. Lees verder »

Weldadigheid is een basiswelzijnsversterker

Weldadigheid is een basiswelzijnsversterker

Er vindt momenteel veel interessant onderzoek plaats naar psychologische basisbehoeften. Dit onderzoek valt binnen één van de zes minitheorieën van de zelfdeterminatietheorie, de Basic Psychological Needs Theory (BPNT). Van drie behoeften bestaat inmiddels veel bewijs dat ze voldoen aan de uiterst strikte eisen die gesteld worden om te kunnen spreken van een psychologische basisbehoefte: de behoeften aan autonomie, competentie en verbondenheid. Enkele andere begrippen die gezien zijn als veelbelovende kandidaten om ook aangemerkt te worden als basisbehoefte zijn: de behoefte aan nieuwheid (zie hier en hier), aan contact met de natuur en aan weldadigheid (beneficence) (zie o.a. hier). Nieuw onderzoek van Martela & Ryan (2019) gaat in op die laatste kandidaat: de behoefte aan weldadigheid. Hun onderzoek laat zien dat deze behoefte niet dient te worden gezien als een psychologische basisbehoefte maar wel als een basic wellness enhancer, oftewel een basiswelzijnsversterker. Lees verder »

Intrinsieke en extrinsieke aspiraties en welzijn: welke doelen zijn goed voor ons?

Intrinsieke en extrinsieke aspiraties en welzijn: welke doelen zijn goed voor ons?

Een nieuw artikel van Martela et al. (2019) geeft interessante nieuwe inzichten in wat voor soorten levensdoelen we kunnen stellen en hoe deze samenhangen met ons welzijn. De auteurs gaan in het artikel in op de onderliggende dimensies van aspiraties en op welke individuele aspiraties er zoal zijn. Ook onderzoeken ze wat de relaties tussen verschillende soorten aspiraties zijn met diverse indicatoren van welzijn en onwelzijn. Ze gebruiken in hun onderzoek een variatie aan statistische technieken, variërend van traditionele technieken tot nieuwe en geavanceerde technieken zoals network analysis. Lees verder »

Aanvullende aanwijzingen dat de behoefte aan nieuwheid een basisbehoefte is

Aanvullende aanwijzingen dat de behoefte aan nieuwheid een basisbehoefte is

Er zijn aanvullende aanwijzingen dat de behoefte aan nieuwheid een basisbehoefte is. In 2016 stelden González-Cutre et al. de behoefte aan nieuwheid (novelty) voor als een nieuwe universele psychologische basisbehoefte (in aanvulling op de bekende drie basisbehoeften zoals de zelfdeterminatietheorie die kent). Deze auteurs stelden namelijk via factoranalyse vast dat de behoefte aan nieuwheid weliswaar gerelateerd was aan de bekende drie basisbehoeften maar ook onderscheiden van deze drie was. Bovendien stelden zij vast dat de behoefte aan nieuwheid geassocieerd is met levenstevredenheid en met intrinsieke motivatie. Diverse andere onderzoeken, zoals Birdsell (2018) en González-Cutre & Sicilia (2019) wezen ook in de richting van behoefte aan nieuwheid als basisbehoefte. In dit recente artikel vat ik nieuw onderzoek samen van (Bagheri & Milyavskaya, 2019) die nieuw bewijs aanleveren voor de status van behoefte aan nieuwheid als basisbehoefte.Lees verder »