Category Archive: wijsheid

Interview met Judith Glück

 

Judith Glück is hoogleraar ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit van Klagenfurt in Oostenrijk. Ze is één van de toonaangevende wetenschappers in het opkomende gebied van wijsheidswetenschap. Ze begon dit onderwerp ruim 20 jaar geleden te bestuderen, waar ze werkte met de pionier van de wijsheidswetenschap Paul Baltes aan het Max Planck Instituut in Berlijn. Haar onderzoek heeft zich gericht op hoe leken tegen wijsheid aankijken, hoe wijsheid zich ontwikkelt, hoe deze kan worden gemeten, op situationele determinanten van wijsheid en op de relatie tussen wijsheid en waarden en intuïties. Samen met haar collega Susan Bluck introduceerde ze het MORE Life-ervaringsmodel van wijsheid. In dit interview vraag ik naar een verscheidenheid aan onderwerpen, zoals wat wijsheidswetenschap is, wat wijsheid zelf is, waarom wijsheid nu misschien meer dan ooit nodig is in de wereld, en hoe wijsheidswetenschap kan bijdragen aan vooruitgang in de wereld.

 

Lees verder »

Checklist wijs redeneren

Checklist wijs redeneren

Veel problemen die we in het dagelijks leven tegenkomen vragen niet alleen om intelligentie, kennis en vaardigheden maar ook om wijsheid. Dit is vooral het geval bij zogenaamde slecht gestructureerde problemen. Slecht gestructureerde problemen zijn problemen waarbij sprake is van een aantal lastige kenmerken. Zo is er vaak sprake van onvolledige, tegenstrijdige en onduidelijke informatie. Ook is er vaak onduidelijkheid over doelen. Betrokkenen zijn het vaak niet eens over hoe belangrijk het vraagstuk is over wat er precies bereikt moet worden. Ook hebben betrokkenen vaak tegengestelde overtuigingen, meningen en belangen. En als klap op de vuurpijl kan er nog sprake van onderling wantrouwen zijn tussen betrokkenen. Via de onderstaande checklist kun je in dit soort situaties wijzer kunt denken en doen. Lees verder »

Wijs redeneren als sleutel om groepen tot elkaar te brengen

Polarisatie tussen groepen is een groot en actueel probleem. Je kunt hierbij denken aan de polarisatie tussen groepen in spraakmakende internationale conflicten, zoals het onlangs weer heftig opgelaaide Israëlisch-Palestijns conflict. Maar je kunt ook denken aan conflicten tussen groepen binnen maatschappijen. Dit soort tegenstellingen kan te maken hebben met religieuze, politieke of ideologische denkbeelden, met economische factoren en met etnische afkomst of een combinatie van deze dingen. Welke rol kan het cultiveren van wijsheid spelen bij de oplossing van dit soort conflicten?Lees verder »

Wijsheid en waarden: bepaalt wat we belangrijk vinden hoe we denken over wijsheid?

Wijsheid is iets om na te streven. Veel mensen zouden graag wijs willen kunnen handelen in complexe situaties. En voor veel mensen is het een aantrekkelijk perspectief om, naarmate zij ouder worden, wijzer te worden. Maar zijn we het eens over wat we bedoelen als we het over wijsheid hebben? Of is wat we wijs noemen eenvoudigweg een reflectie van onze persoonlijke waarden? Is wat de één wijs noemt iets heel anders dan wat de ander wijs noemt? In dit artikel bespreek ik onderzoek van Glück, et al. (2021) dat interessante antwoorden geeft op deze vragen.Lees verder »

Kun je wijsheid cultiveren in werksituaties?

Kun je wijsheid cultiveren in werksituaties?

Of je het nut ziet van het cultiveren van wijsheid in werksituaties hangt ervan af of je gelooft dat wijsheid überhaupt ontwikkeld kan worden. Recent experimenteel onderzoek heeft laten zien dat de belangrijke componenten van wijsheid inderdaad goed ontwikkelbaar zijn. In een nieuw hoofdstuk zet Igor Grossmann (2020) op een rijtje wat er bekend is over de ontwikkelbaarheid van wijsheid. Ook geeft hij suggesties voor hoe wijsheid in werk gecultiveerd kan worden.Lees verder »

Zelfdistantiëring helpt bij het nadenken over stressvolle gebeurtenissen in verleden en toekomst

Zelfdistantiëring helpt bij het nadenken over stressvolle gebeurtenissen in verleden en toekomst

Als mensen denken we niet alleen na over wat er hier en nu gebeurt in ons leven. We hebben ook het vermogen om na te denken over het verleden en de toekomst. Hoe we nadenken over de gebeurtenissen in ons leven heeft veel op hoe we ons voelen. Onderzoek heeft laten zien dat zelfdistantiëring kan helpen bij het nadenken over eerdere negatieve gebeurtenissen in ons leven. Recent onderzoek bekeek het effect van zelfdistantiëring bij het denken over een gevreesde toekomst.Lees verder »

Gedistantieerde zelfspraak verandert hoe we onszelf zien

Gedistantieerde zelfspraak verandert hoe we onszelf zien

Gedistantieerde zelfspraak heeft positieve effecten op onze zelfbeheersing en wijsheid. Daarnaast verandert het hoe we over onszelf denken. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van Izzy Gainsburg en  Ethan Kross. Lees verder »

Interview met Igor Grossmann

Interview met Igor Grossmann

Igor Grossmann werd geboren in de Sovjet-Unie, groeide op in Oekraïne en Duitsland en studeerde in Duitsland en de VS. Momenteel geeft hij leiding aan het Wisdom and Culture Lab aan de Universiteit van Waterloo, Canada. Hij is één van de leidende onderzoekers op het gebied van wijsheidsonderzoek (bekijk zijn Google Scholar-profiel ). Zijn werk richt zich op het ontraadselen van wijsheid en het modelleren van culturele verandering. Hij is ook co-host van de On Wisdom Podcast en heeft worldaftercovid.info geïnitieerd. In dit interview zullen we het hebben over onderwerpen als wat wijsheid is, waarom er nu een steeds grotere roep om wijsheid lijkt te zijn, hoe individuen verstandiger kunnen redeneren en handelen, en hoe wijsheid kan worden onderwezen. Lees verder »

World After Covid-website: antwoorden van wetenschappers op 5 vragen

Igor Grossmann heeft meer dan 50 vooraanstaande gedrags- en sociale wetenschappers van over de hele wereld geïnterviewd om de Wereld na Covid te voorspellen en hun advies te delen over de wijsheid die mensen nu kunnen gebruiken om er een betere plek van te maken. Lees verder »

In hoeverre draagt intellectuele bescheidenheid bij aan het leren van nieuwe dingen?

In hoeverre draagt intellectuele bescheidenheid bij aan het leren van nieuwe dingen?

In hoeverre draagt intellectuele bescheidenheid bij aan het leren van nieuwe dingen? Kan het zo zijn dat intellectuele bescheidenheid ertoe leidt dat je eerder nieuwe uitdagingen opzoekt, beter je best doet en beter volhoudt bij tegenslag? Tenelle Porter en haar collega’s onderzochten dit. Lees verder »

Bescheidenheid van leiders leidt tot authenticiteit van volgers

Bescheidenheid van leiders leidt tot authenticiteit van volgers

Een onderzoek van Oc et al. (2019) kijkt naar de relatie tussen de bescheidenheid van leidinggevenden en de authenticiteit van medewerkers. Hun bevinding: bescheidenheid van leiders leidt tot authenticiteit van volgers. Lees meer.Lees verder »

Een gemeenschappelijk model van wijsheid

Een gemeenschappelijk model van wijsheidZowel in ons eigen alledaagse leven als in de maatschappij worden we geconfronteerd met belangrijke vraagstukken die lastig met kennis en rationaliteit alleen kunnen worden opgelost. De reden hiervoor is dat deze vraagstukken complex zijn, met veel onzekerheid zijn omgeven en dat er vaak verschillende perspectieven en belangen bij betrokken zijn. Denk aan hoe om te gaan met de Corona-crisis, de opkomst van artificiële intelligentie en de mogelijke ethische consequenties daarvan, politieke polarisatie en de verspreiding van misinformatie. Veel filosofen en psychologen denken dat wijsheid nodig is om dit soort vraagstukken effectief te lijf te gaan (lees meer). Maar wat is wijsheid?Lees verder »

Intellectuele bescheidenheid en het aanleren van nieuwe kennis en vaardigheden

Intellectuele bescheidenheid en het aanleren van nieuwe kennis en vaardigheden

Wat is relatie tussen intellectuele bescheidenheid en het aanleren van nieuwe kennis en vaardigheden? Onderzoek van Porter, et al. (2020) geeft hier inzicht in. Lees verder »

Wijs redeneren bij het anticiperen op conflicten: meer betekenis en betere relatie

Wijs redeneren bij het anticiperen op conflicten: meer betekenis en betere relatie

Meningsverschillen en conflicten maken deel uit van het leven iedereen. Het ligt voor de hand dat het nuttig kan zijn om van te voren na te denken over hoe je met een toekomstig conflict wilt omgaan. Johanna Peetz & Igor Grossmann (2020) hebben onderzocht hoe anticiperen op conflicten op een manier die gebruik maakt van de vijf kenmerken van wijs redeneren behulpzaam kan zijn voor hoe je het conflict en de relatie met de ander na afloop beleeft. Lees verder »

Betekenis in het leven

Betekenis in het leven

Frank Martela, een Finse filosoof en psycholoog, heeft een boek geschreven met als titel A wonderful life. Insights on Finding a Meaningful Existence. In het boek gaat hij in op vragen als: “Draait leven om het vinden van geluk?” en “Wat kan de basis voor betekenis nog zijn in een tijd waarin religie steeds minder het vanzelfsprekende kader vormt?” Hij nodigt de lezer uit om anders over betekenis na te gaan denken en komt met enkele eenvoudige ideeën om betekenis te kunnen ervaren. Lees verder »