Progress header

Het spotlighteffect: wat het is en hoe je er minder last van kunt hebben

Het spotlighteffect: wat het is en hoe je er minder last van kunt hebbenHet spotlighteffect is het verschijnsel dat we overschatten hoe sterk andere mensen ons opmerken en beoordelen. Terwijl we denken dat mensen snel opmerken hoe we ons gedragen en hoe we eruit zien, is dat niet het geval. We voelen ons dus over het algemeen veel meer bekeken en beoordeeld dan feitelijk het geval is. Het spotlight effect treedt vooral op, en heeft vooral vervelende gevolgen, wanneer we iets afwijkends doen of er anders dan normaal uitzien. Als ons haar gek zit, zijn we te sterk geneigd om te denken dat iedereen dat ziet en er iets van vindt. Als we een flater slaan, zijn we te sterk geneigd om te denken dat andere mensen die flater heel belangrijk vinden en er erg mee bezig zijn. De werkelijkheid is meestal dat ze meer met hun eigen gedachten, uiterlijk en gedrag bezig zijn dan met de jouwe. Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (1)
  • Bruikbaar (0)

Hoe winnen we de strijd tegen misinformatie?

Hoe winnen we de strijd tegen misinformatie?

We worden dagelijks geconfronteerd met een enorm aanbod aan informatie. Helaas valt het vaak niet mee om die informatie allemaal goed te beoordelen? Welke informatie is goede informatie en welke informatie is misinformatie? In hoeverre bevat de informatie die je krijgt voorgeschoteld waarheden of onwaarheden/schijnwaarheden? Eén reden waarom het niet gemakkelijk is om informatie te beoordelen is dat we maar een beperkte hoeveel tijd hebben en toegang tot bronnen om de juistheid van informatie te controleren. Daarbij komt dat we door onze psychologische make-up vaak niet geneigd zijn om kritisch te controleren wat ons voorgeschoteld wordt. Daar nog bovenop komt dat er vaak hardnekkige obstakels zijn tegen het veranderen van foutieve denkbeelden. Toch is het belangrijk om te weten hoe misinformatie bestreden kan worden omdat het schadelijk kan zijn. Nieuw onderzoek van Chan et al. (2017) kan wellicht helpen. Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (2)
  • Bruikbaar (0)

De drie elementen van behoeftenondersteunend lesgeven

Binnen de zelfdeterminatietheorie is veel onderzoek gedaan naar motivatie in onderwijs. Veel onderzoek heeft laten zien dat behoeftenondersteunend lesgeven zowel de motivatie als het presteren van leerlingen/studenten ten goede komt (zie bijvoorbeeld dit). Met behoeftenondersteunend wordt in dit verband bedoeld: 1) autonomie-ondersteunend, 2) structuur biedend (wat de behoefte aan competentie ondersteunt) en 3) betrokken (wat de behoefte aan verbondenheid ondersteunt). Tot nu toe is er nog weinig consensus over de wisselwerking tussen deze drie elementen van behoeftenondersteunend onderwijs. Leveren zij alle een unieke bijdrage of niet? Eerder onderzoek, via factoranalyses, wees erop dat de drie variabelen inderdaad onafhankelijk van elkaar zijn. Een nieuw onderzoek van Leenknecht et al. (2017) onderzocht deze vraag op een andere manier. Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (1)
  • Bruikbaar (1)

De angst van de leidinggevende

Tijdens trainingen met leidinggevenden merk ik regelmatig dat leidinggevenden soms met een lichte angst kijken naar lastige gesprekken die ze moeten voeren met bepaalde medewerkers. In hun eigen organisatie voelt het voor hen als te onveilig om dit te laten merken maar bij ons in de training lukt dit wel. Eigenlijk is dit normaal. Het is normaal dat cursisten zich tijdens onze training veilig genoeg voelen om te durven zeggen dat ze een gesprek lastig vinden en een zekere angst hebben om het gesprek te gaan voeren. Onze training vormt namelijk een veilige leerzone waarin het toegestaan en ook normaal is om te werken aan dingen die je lastig en (een beetje) eng vindt. Het is zelfs precies de bedoeling om dit te doen. Je krijgt de gelegenheid om dingen uit te proberen en feedback en hulp te ontvangen. Het resultaat is dat je je je iets (of veel!) competenter gaat voelen en dat je angst afneemt. Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (3)
  • Bruikbaar (2)

Progressiegerichte procesconsultancy

Zo’n 30 jaar geleden kwam binnen de wereld van de organisatie-advisering de term procesconsultancy op (zie onder andere Schein, 1988; 1999). Traditioneel hadden organisatie-adviseurs een sterke inhoudelijke gerichtheid. Ze analyseerden de organisatie waarvoor ze werkten en de markt waarbinnen die organisatie opereerde. Naar aanleiding van die analyses deden ze allerlei inhoudelijke aanbevelingen aan hun klanten en waren ze vaak zelf betrokken bij de invoering van die aanbeveling. Procesconsultancy werkte anders. De adviseur begeleidde processen bij de klant die dienden te leiden tot verbetering. Een belangrijke aanname bij procesconsultancy was dat klanten zelf de meeste en beste kennis hadden over de inhoud van hun werk en dat adviseurs het meest effectief konden zijn door de communicatie en samenwerking van hun klanten te faciliteren. Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (6)
  • Bruikbaar (4)

Wekken persoonscomplimenten spieken op?

Wekken persoonscomplimenten spieken op?Eerder onderzoek heeft al eens laten zien dat het hebben van een statische mindset het  verleidelijk kan maken om te sjoemelen, bijvoorbeeld in de vorm van spieken of oneerlijk zijn over de eigen geleverde prestatie (Blackwell, Trzesniewski & Dweck, 2007). Ook is bekend dat persoonsgerichte feedback (zoals “jij bent vast heel intelligent”) een statische mindset oproept (zie bijvoorbeeld Mueller & Dweck, 1998). De vraag ligt dan ook voor de hand: wekt persoonsgerichte feedback de neiging op op vals te spelen? Deze vraag is recent onderzocht in twee studies. De ene studie van Zhao, et al. (2017a) onderzocht wat het effect een intelligentie-compliment was op “valsspelen” bij kinderen in de leeftijden tussen de 3 en de 6 jaar (N=300) . De andere studie van Zhao, et a. (2017b) onderzocht wat het effect was het vertellen aan jonge kinderen tussen de 3 en de 5 jaar dat ze reputatie hadden dat ze slim zijn op valspelen (N=350). Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (4)
  • Bruikbaar (2)

Hoe we beter kunnen leren denken

Eén van de onderwerpen die ik behandel in mijn nieuwe boek Leren & presteren is hoe we beter kunnen leren denken. Hieronder zal ik een tipje van de sluier oplichten over wat ik versta onder beter denken.

Hoe goed we leren en presteren, hangt mede af van hoe goed we denken. Maar wat is goed denken? Is dit hetzelfde als intelligentie? Weten we, als we een intelligentietest bij iemand hebben afgenomen, hoe goed die persoon kan denken? Het antwoord is “nee”. Goed denken is veel breder dan intelligentie. Intelligentietests zijn slechts incomplete instrumenten om de kwaliteit van denken van mensen te meten. Als goed denken breder is dan intelligentie, hoe zou je het dan kunnen definiëren? Ik doe dat aan de hand van de volgende vier dimensies:Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (4)
  • Bruikbaar (6)

Achteruitplannen of vooruitplannen?

Moet je een omvangrijke klus gaan doen? Het is misschien een open deur om te zeggen dat het verstandig is om een goede planning te maken van deze klus. Maar wat is een goede planning eigenlijk? Twee onderzoekers van de universiteit van Peking, Jooyoung & Hedgcock (2017) vergeleken twee manieren van plannen met elkaar. De eerste manier was om vooruit te plannen, dat wil zeggen alle stappen die je moet doorlopen van voor naar achter inplannen. De tweede manier was om achteruit te plannen, dat wil zeggen omgekeerd plannen, beginnend bij de laatste taken en dan terugwerkend inplannen. In 5 studies vergeleken zij de verschillende effecten van deze twee aanpakken. Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (2)
  • Bruikbaar (4)

Ik leer een nieuwe taal

De afgelopen weken heb ik hard gewerkt aan het afronden van mijn nieuwe boek. Dat was een klus die veel aandacht van me vroeg. Toen het boek op 1 september verscheen, had ik behoefte om mijn tanden in een nieuwe uitdagend klusje te zetten. Een week later bedacht ik wat ik wilde doen. Ik besloot een nieuwe taal te gaan leren. Waarom een nieuwe taal leren? Dat is toch een behoorlijk uitdagend doel? Waarom zou ik zoveel tijd en moeite gaan stoppen in een dergelijke taak terwijl ik deze taal niet eens nodig heb voor mijn werk? Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (4)
  • Bruikbaar (0)

Mindset: man-vrouw verschillen en opleidingsniveau

Er is een nieuw publicatie van Macnamara & Rupani (2017) naar de relatie tussen mindset en sekse en opleidingsniveau. De onderzoekers vatten hun conclusies van de drie correlationele studies (N=103; N=147; N=200) die zij deden als volgt samen: 1) Tegen de verwachting in hebben vrouwen niet meer statische mindsets dan mannen, 2) Er is weinig bewijs dat meer intelligente vrouwen vooral statische mindsets hebben (het zogenaamde bright girl effect) en 3) Groeimindsets voorspellen niet het hoogste bereikte opleidingsniveau. Hier zijn enkele reflecties van mijn kant over dit onderzoek en deze conclusies.Lees verder »

Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (6)
  • Bruikbaar (3)
progressie