Afwijzen van wetenschappelijke consensus en de illusie van begrip

Hier bespreek ik een artikel in Science van Nicolas Light et al. (2022). Het artikel laat zien dat mensen die het het meest oneens zijn met de wetenschappelijke consensus over onderwerpen als klimaatverandering, vaccinatie en evolutie minder kennis hebben over deze onderwerpen dan mensen die geloven in de wetenschappelijke consensus terwijl ze zelf denken dat ze er meer over weten. Ze hebben een illusie van begrip.

Wetenschappelijke consensus

Binnen de wetenschap zijn er talloze onderwerpen waarover onderzoekers nog kennis missen en het oneens zijn met elkaar. Maar er is een ook aantal onderwerpen waarover de hoeveelheid bewijs zo groot en consistent is dat er een grote consensus bestaat onder wetenschappers. Voorbeelden daarvan zijn dat evolutie van soorten (inclusief de mens) bestaat, dat genetische gemodificeerd voedsel veilig is om te eten, dat menselijke activiteiten de aarde opwarmen, dat vaccins effectief zijn voor het indammen voor het coronavirus enzovoorts.

Ontkenners van wetenschappelijke consensus

Met betrekking tot deze en andere punten van wetenschappelijke consensus bestaan sociale bewegingen die de waarheid ervan betwisten, zoals Viruswaarheid. Hieronder vallen bekende mensen zoals Doutzen Kroes, Lange Frans, Willem Engel, Thierry Baudet, Wybren van Haga, Maurice de Hond en dergelijke maar helaas ook zeer vele onbekende mensen. De gevolgen van ontkennen van de wetenschappelijk kennis kunnen ernstig zijn; denk aan ondervoeding, financiële benadeling, ziekte en sterfte.

Artikel in Science

Light et al. deden 5 studies. In studies 1 tot 3 onderzochten ze zeven controversiële kwesties waarover een substantiële wetenschappelijke consensus bestaat: klimaatverandering, genetisch gemodificeerd voedsel, vaccinatie, kernenergie, homeopathische geneeskunde, evolutie en de oerknaltheorie. In studies 4 en 5 onderzochten ze de houding ten aanzien van COVID-19.

De resultaten van vijf onderzoeken lieten zien dat de mensen die het het meest oneens zijn met de wetenschappelijke consensus minder weten over de relevante onderwerpen dan mensen die de wetenschappelijke consensus geloven, maar meer denken te weten. Ze hebben met andere woorden een hoge subjectieve kennis (dit is je eigen oordeel over hoeveel je weet) maar een lage objectieve kennis (dit is hoeveel je feitelijk weet). Dit fenomeen is vrij algemeen, hoewel de relaties zwakker waren voor sommige meer gepolariseerde kwesties, in het bijzonder klimaatverandering.

Simplistische verklaringen

De onderzoekers vonden ook dat hoe sterker deelnemers de de wetenschappelijke consensus afwezen, hoe groter bij hen het verschil was tussen subjectieve en objectieve kennis. Waar is dit grote vertrouwen van deze mensen dan op gebaseerd? Het kan zijn dat zij heel goed begrip hebben van een eenvoudige  verklaring maar dat deze simplistisch is en niet correspondeert met de veel complexere, wetenschappelijk vastgestelde feiten. Ze hebben een illusie van begrip.

Print Friendly, PDF & Email
Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (6)
  • Bruikbaar (0)