De logica van de CPW 7-stappenaanpak: Een psychologische architectuur voor creativiteit en focus
Progressiegericht werken wordt vaak in één adem genoemd met positiviteit. Die associatie is begrijpelijk, maar wie de aanpak reduceert tot ‘positief doen’, mist de onderliggende logica. Psychologisch onderzoek laat namelijk zien dat positieve ervaringen en emoties niet op een simpele manier samenhangen met creativiteit. Het effect is afhankelijk van de motivationele intensiteit van de ervaring en van de fase in het creatieve proces. In dit artikel gebruik ik dat theoretische kader om de opbouw van de CPW 7-stappenaanpak te verhelderen. De aanpak blijkt niet slechts een lijstje vragen, maar een zorgvuldig ontworpen gespreksarchitectuur.
Lees verder »Van positieve ervaringen naar creativiteit bij twee progressiegerichte technieken
Positieve emoties lijken vaak samen te gaan met creativiteit. Veel mensen herkennen dat intuïtief: een prettige sfeer kan het denken openen. Onderzoek ondersteunt dit beeld regelmatig, maar laat ook een belangrijke nuance zien. Positieve emoties kunnen het denken verbreden, maar ze kunnen het ook vernauwen. Dat hangt vooral af van de mate waarin de positieve ervaring doelgericht en urgent aanvoelt, en van de fase van het creatieve proces. In mijn eerdere artikel Positieve emoties en creativiteit: de rol van motivationele intensiteit en creatieve fase heb ik die nuance uitgewerkt. Ik beschreef daar hoe positieve ervaringen kunnen verschillen in motivationele intensiteit. Positieve ervaringen met een lage intensiteit (zoals tevredenheid of een open verlangen) verbreden de aandacht. Positieve ervaringen met een hoge intensiteit (zoals vastberadenheid of gretigheid) vernauwen de aandacht juist. In dit artikel laat ik zien wat deze kennis zegt over twee veelgebruikte progressiegerichte technieken: het bespreken van bereikte betekenisvolle progressie en de cirkeltechniek. Lees verder »
SPI 2026: wereldwijde sociale progressie op een kantelpunt
De Social Progress Index (SPI) 2026 laat zien dat de wereld zich op een kantelpunt bevindt. Na decennia van gestage verbetering in kwaliteit van leven is de mondiale sociale progressie sinds 2021 tot stilstand gekomen en dreigt deze in meerdere opzichten om te slaan in achteruitgang. Net als in eerdere edities brengt de SPI sociale en ecologische prestaties van landen in kaart, los van economische indicatoren zoals het bbp.
Lees verder »Positieve emoties en creativiteit: de rol van motivationele intensiteit en creatieve fase
Barbara Fredrickson ontwikkelde de broaden-and-build-theorie en stelde dat positieve emoties het denken en handelen op het moment zelf verbreden (Fredrickson, 2001). Zij koppelde deze verbreding expliciet aan creativiteit en ontdekkend gedrag. Volgens haar worden mensen in zulke momenten speelser en flexibeler. Daardoor zouden zij gemakkelijker alternatieven verkennen en nieuwe combinaties vormen. Fredrickson stelde bovendien dat zulke momenten op langere termijn bijdragen aan het opbouwen van hulpbronnen, zoals cognitieve vaardigheden en sociale verbindingen. Deze theorie heeft het denken over creativiteit sterk beïnvloed. Tegelijk heeft later onderzoek laten zien dat het verband tussen positieve emoties en creativiteit minder algemeen is dan deze formulering suggereert. Het effect komt vaak voor, maar niet altijd. De aard van de ervaring en de aard van de taak blijken belangrijk. Lees verder »
FUSE-programma bevordert leercultuur en verbetert prestaties en welzijn van docenten
Yeager et al. (2025) toetsen een docentinterventie die mikte op sterker leerlingengagement en betere wiskundeprestaties bij leerlingen van ongeveer 11–15 jaar (grades 6–9; ongeveer groep 8 tot en met klas 3). Het uitgangspunt is dat afnemend engagement niet alleen te maken heeft met wát er wordt geleerd, maar ook met de klascultuur: welke boodschap krijgen leerlingen in de dagelijkse interacties over fouten maken, vastlopen, vragen stellen en openlijk laten zien dat je iets nog niet beheerst? De auteurs ontwikkelden daarom een aanpak die docenten helpt om een leercultuur (culture of learning) te bevorderen, als alternatief voor een “culture of judgment and evaluation”.
Lees verder »PDCA-B als evaluatietool: progressiegericht evalueren in vijf stappen
Een opdrachtgever van me had mijn artikel Progressiegerichte PDCA-B: van goede voornemens naar blijvende verbetering gelezen. Ze wilde een project evalueren dat binnen haar organisatie was uitgevoerd en ze wilde het progressiegericht doen. Haar idee was om het via de PDCA-B aanpak doen. Ze had al een opzet gemaakt en daar had ik nog enkele wijzigingen in aangebracht. Zo kwamen we tot de volgende aanpak.
Waarom intrinsieke motivatie het verschil maakt bij goede voornemens
In januari nemen veel mensen zich van alles voor. Gezonder eten, vaker bewegen, meer sparen, minder afleiding. Meestal kiezen we zulke voornemens omdat ze verstandig zijn en op de lange termijn iets opleveren. En toch zakt het vaak weg zodra het gewone leven weer op stoom is. Woolley et al. (2025) bieden een verklaring die tegelijk simpel en praktisch is: wat je belangrijk vindt, helpt vooral bij het kiezen van een voornemen, maar voorspelt nauwelijks of je het volhoudt. Wat wél samenhangt met volhouden is intrinsieke motivatie: de mate waarin het doen zelf prettig, interessant of bevredigend voelt. Lees verder »
Autonomie hangt wereldwijd samen met welbevinden
Martela et al. (2026) onderzochten met gegevens uit 66 landen of mensen die meer autonomie ervaren ook een hoger welbevinden rapporteren. Daarnaast keken ze of die samenhang sterker is in rijkere en meer individualistische landen. Lees verder »
Jaaroverzicht 2025: Zes progressiegerichte lijnen in mijn artikelen
In 2025 heb ik geschreven over een aantal terugkerende thema’s: hoe je gesprekken en trajecten progressiegericht vormgeeft, hoe autonome motivatie werkt, hoe mindset en leren elkaar beïnvloeden, welk mensbeeld en welke theorieën daaronder liggen, en hoe dit alles raakt aan bredere maatschappelijke kwesties. Hieronder staan zes rubrieken met per rubriek kernartikelen.
Lees verder »Congruente autonomie-ondersteuning in klaslokaal en beleid
Scholen werken steeds vaker in een context van onzekerheid: bezuinigingen, personeelstekorten en hardnekkige kansenongelijkheid. In zulke omstandigheden ligt een bekende reflex op de loer: meer controle, meer standaardisering, meer toets- en verantwoordingsdruk. Vier recente studies die expliciet werken vanuit de zelfdeterminatietheorie wijzen echter een andere richting uit. Ze laten samen zien dat ondersteuning van autonomie, competentie en verbondenheid samenhangt met engagement en leren, óók wanneer omstandigheden ongunstig zijn. Tegelijk pleiten ze voor congruente autonomie-ondersteuning. Ze maken ze duidelijk dat dit alleen duurzaam kan zijn wanneer die ondersteuning congruent is georganiseerd: in de klas voor leerlingen, in de werkcontext voor docenten, en in beleid en systemen op organisatieniveau. Lees verder »
Open link ► Deze video bespreekt de schokkende en controversiële onthulling over de nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen voor 2026, die volgens…
Open link ► Dit artikel van Zhang et al. (2026) laat zien dat het gebruik van generatieve AI op het…
Open link ► Dit artikel van Brummelman et al. (2026) laat zien dat kinderen (8–13 jaar) al een SES-stereotype kunnen…
Open link ► Dit artikel van Kang et al. (2025) laat zien dat hogere leeftijd samenhangt met meer flourishing mentale…
Hoi Gerrit, Ik kan me je redenering voorstellen en ik sympathiseer er ook mee. Het klinkt aantrekkelijk om te zeggen:…
Dag Coert, wat een behulpzame artikel. Je legt heel mooi uit dat oligarchisering zowel in organisaties als op wereldpolitiek niveau…
Open link ► Dit artikel van Fishbach (2025) laat zien dat het proces van leren van fouten psychologisch gezien opmerkelijk…
Dank voor je reactie, Janneke. Je herhaalt het bezwaar dat ik in het artikel probeer te weerleggen, dus laat me…
"Onbaatzuchtigheid leidt ertoe dat we ons autonoom, competent en verbonden voelen en daardoor gelukkiger. En het verrassende is dat dit…
Open link ► Dit artikel van Chrisendo et al. (2025) laat zien dat in veel delen van de wereld het…
Open link ► Dit artikel van Marsh et al. (2025) laat zien dat schoolleiders vaak opereren in wat de auteurs…
Open link ► Dit artikel van Andreescu et al. (2025) liet zien dat landen op de lange termijn meestal beter…