Logische consequenties: conceptuele aanscherpingen
Eerdere artikelen op deze site beschreven de logische-consequentie-aanpak (LC-aanpak) als een effectieve reactie op herhaald ongewenst gedrag. Kort samengevat: wanneer sturen (verwachting plus rationale) niet volstaat, verbind je een beperking of taak aan het gedrag die een directe relatie heeft tot het probleem. Deze aanpak werkt beter dan straffen, niet-ingrijpen of blijven uitleggen, omdat de interventie begrijpelijk is en internalisatie bevordert in plaats van belemmert. Onlangs publiceerden Gagnon et al. (2026) een integratief theoretisch kader voor logische consequenties (LC). Hun artikel voegt enkele zinvolle aanscherpingen toe.
Lees verder »Iteratieve mindset: hoe mensen tegenslag overleven en gewoontes opbouwen
Wie probeert af te vallen, productiever te werken of welke andere langetermijnverandering dan ook door te voeren, kent het patroon: een paar weken loopt het, dan komt er een tegenslag, en daarna verdampt de motivatie. Goede voornemens zijn niet het probleem. Het probleem is wat er gebeurt op het moment dat het even tegenzit. Een nieuwe Amerikaanse studie van Bobinet et al. (2026) onderzoekt een mentaal model dat hierbij een rol zou kunnen spelen: de iteratieve mindset. In twee studies, één over afvallen en één over werkproductiviteit, kijken de auteurs of mensen met een sterkere iteratieve mindset meer automatische gewoontes ontwikkelen en daardoor succesvoller zijn in het bereiken van hun doelen.
Opwaartse en neerwaartse spiralen tussen begeleider en cliënt
We verzorgden een trainingssessie met begeleiders die werken met mensen met een lichamelijke, verstandelijke of meervoudige beperking en met mensen met niet-aangeboren hersenletsel. We stelden aan het begin een eenvoudige vraag: wat vind je leuk aan je werk? De deelnemers praatten in duo’s over de vraag door. Toen we de antwoorden bespraken, kwam er iets naar boven dat ik graag wil delen.
Elizabeth Andersons pleidooi tegen ideaaldenken
Stel, je wilt iets belangrijks verbeteren. Je werksituatie, je team, de organisatie waarvoor je werkt, of de samenleving. Wat is dan de eerste vraag die je jezelf stelt? Voor veel mensen is dat: hoe zou de ideale situatie eruitzien? Pas als je weet waar je naartoe wilt, kun je immers bepalen welke stappen je moet zetten. Deze redenering klinkt logisch en is terug te vinden in strategische planning, in missie- en visietrajecten, in het werken met Ist-Soll-analyses en met stippen aan de horizon. Herken je die werkwijze? Vind je haar overtuigend? Er zijn goede redenen om te concluderen dat deze werkwijze die we ideaaldenken zouden kunnen noemen onverstandig is. De Amerikaanse filosofe Elizabeth Anderson laat overtuigend zien waarom.
Lees verder »Excelleren is geen eigenschap
Een lege gang op MIT, ’s avonds laat. Op een schoolbord staat een wiskundig probleem dat een professor als uitdaging heeft achtergelaten voor zijn beste studenten. Een schoonmaker stopt met dweilen, pakt een krijtje, en lost het probleem op. Niet na weken studeren. Niet na een gespecialiseerde opleiding. Hij kijkt, hij ziet het, hij schrijft het antwoord op. Alsof het altijd al in hem zat. Het is de beroemdste scène uit Good Will Hunting, en het is een van de meest geliefde films van de afgelopen dertig jaar. We vinden het verhaal ontroerend. We gunnen Will zijn doorbraak. We zijn gefascineerd door zijn genialiteit. Maar wat de film zo aantrekkelijk maakt, is precies wat er niet klopt: in de echte wereld lost niemand complexe wiskundige problemen op zonder jarenlange training. De film schrapt het pad en houdt alleen het eindpunt over, en noemt dat “genie.” We herkennen allemaal dat het onrealistisch is zodra we erover nadenken. Toch vinden we het een mooi verhaal. Dat zegt iets over hoe graag we excelleren zien als iets wat iemand is, in plaats van iets wat iemand doet.
Lees verder »Mindset en sociale vergelijking na een tegenslag
Een wat minder bekende studie uit 2008 van A. David Nussbaum en Carol Dweck. legt een interessant groeimindset-mechanisme bloot. In het onderzoek slaan de auteurs een brug tussen Dwecks groeimindsettheorie en de sociale vergelijkingstheorie van Leon Festinger.
Lees verder »Mandaat vragen: een kleine interventie met grote impact
In veel professionele gesprekken, of het nu gaat om coaching, training, leidinggeven of teamfacilitatie, bestaat er een techniek die eenvoudig lijkt maar verrassend krachtig is: mandaat vragen. Mandaat vragen houdt in dat je als professional expliciet toestemming vraagt aan je gesprekspartner of groep voordat je een volgende stap zet. Je vraagt bijvoorbeeld: “Mag ik je daar een vraag over stellen?”, “Zullen we verdergaan naar het volgende onderwerp?”, of “Is het goed als ik een suggestie doe?” Het is een korte interventie, soms niet meer dan één zin, die het verloop van een gesprek fundamenteel kan beïnvloeden.
Lees verder »Simpson’s paradox: wat werkt voor de meesten hoeft niet voor iedereen te werken
Neem iets alledaags: feedback. Op groepsniveau laat onderzoek zien dat positieve feedback gemiddeld motiverend werkt. Dat is het soort bevinding dat een managementboek haalt, dat een training binnenkomt, dat een leidinggevende meeneemt als vuistregel: geef positieve feedback, dan motiveer je mensen. Maar dat gemiddelde verbergt een patroon dat alleen zichtbaar wordt wanneer we de interactie tussen persoon en taak serieus nemen.
Lees verder »Binnenkort verschijnt: De Dynamische Mens
Wie ben ik? Het is een van die vragen die zo vertrouwd zijn dat we zelden stilstaan bij het type antwoord dat we erop geven. En toch is dat type antwoord verrassend uniform. We beschrijven onszelf in termen van stabiele eigenschappen: kenmerken die we “hebben,” die ons definiëren en die min of meer vaststaan. Intelligentie, persoonlijkheid, talent, motivatie: het zijn dingen die we bezitten in een bepaalde hoeveelheid, als vloeistof in een glas. Maar klopt dat beeld eigenlijk wel? Lees verder »
De Cirkeltechniek is verschenen als hardcover
In 2020 verscheen het boek De Cirkeltechniek als paperback. Vanaf vandaag is het boek verschenen als uitgebreide hardcover-editie. Er waren twee aanleidingen voor deze heruitgave. Ten eerste werd in de afgelopen jaren steeds duidelijker dat de cirkeltechniek het best werkt wanneer je er niet eenmalig mee werkt, maar er regelmatig op terugkomt. De cirkeltechniek is nog waardevoller als je hem toepast in een cyclisch proces dat ontstaat wanneer je de cirkels er steeds weer bij pakt en samen kijkt welke progressie er is geboekt. Ten tweede bleek er in trainingen en coachingsessies behoefte aan kant-en-klare werkvormen die je direct kunt gebruiken.
Lees verder »
👍
Wat een interessante perspectieven Coert! Knap staaltje denkwerk. Fijn dat ik binnenkort mijn mensbeeld en mijn streven in mijn werk…
De filosofie van Elizabeth Anderson wordt in de IT praktijk van alledag al jaren toegepast door te werken volgens het…
Open link ► Dit artikel van Kim et al. (2026) laat zien dat voedingspatronen die relatief rijk zijn aan plantaardige…
Open link ► Dit artikel van Aune et al. (2026) laat zien dat vegetarische en veganistische voedingspatronen geassocieerd zijn met…
Yes! Ik noem het de toestemmingsvraag. Die komt in mijn trainingen altijd naar voren als een heel effectieve manier om…
Dank je, Freek. De post van Christiaan Vinkers is een interessante illustratie van het heterogeniteitsperspectief. Vinkers beschrijft een grote RCT…
Dank voor de heldere uiteenzetting. Interessant om mee te nemen in het lezen van de uitkomsten van onderzoeken. Hoe kijk…
Open link ► Dit artikel van Tamberg et al. (2026) stelt een causaal framework voor van de determinanten van menselijk…
👍
Lijkt mij een geweldig boek Coert, ik ga het bestellen zodra deze uitkomt. Groetjes Karin
Open link ► Een grootschalig replicatieonderzoek van Tyner et al. (in press, Nature) repliceerde 274 claims uit 164 artikelen met…