D-factor

De D-factor (Donkere Factor van Persoonlijkheid) is een diepgewortelde neiging om het eigenbelang te maximaliseren door andermans belangen te negeren, te accepteren of kwaadwillig te schaden – waarbij schade aan anderen bewust als middel wordt ingezet om persoonlijke doelen te bereiken. ► Deze neiging gaat gepaard met rechtvaardigende overtuigingen, zoals 1) cynische wereldbeelden (bijv. dat liegen voor eigen gewin acceptabel is omdat ‘anderen dit ook doen’), 2) hiërarchische denkpatronen (zoals de overtuiging dat macht en dominantie noodzakelijk zijn), of 3) diep wantrouwen in anderen (bijvoorbeeld dat mensen fundamenteel zelfzuchtig zijn). ► De D-factor vormt de gemeenschappelijke kern onderliggend aan diverse ‘donkere’ persoonlijkheidstrekken en verklaart hoe deze neiging aanzet tot maatschappelijk schadelijk gedrag, zoals het verspreiden van samenzweringstheorieën, steun voor anti-democratisch populisme, of zelfzuchtige criserespons (bijv. pandemie-ontkenning of hamsteren ten koste van anderen).