Edward Deci

Edward Deci (1942-2026) was een Amerikaanse psycholoog en samen met Richard Ryan grondlegger van de zelfdeterminatietheorie. Hij was verbonden aan de University of Rochester als hoogleraar psychologie en directeur van het Human Motivation Program. Deci’s werk heeft een grote invloed gehad op het denken over menselijke motivatie, welzijn en persoonlijk functioneren. In zijn onderzoek maakt hij onderscheid tussen autonome motivatie – waarbij mensen handelen vanuit persoonlijke waarden of interesse – en gecontroleerde motivatie – waarbij gedrag gestuurd wordt door druk van buitenaf of van binnenuit. Volgens de zelfdeterminatietheorie is duurzame en gezonde motivatie alleen mogelijk als drie psychologische basisbehoeften worden vervuld: autonomie (het gevoel van keuzevrijheid), competentie (het gevoel effectief te zijn) en verbondenheid (het gevoel erbij te horen). Deci’s theorie wordt breed toegepast in sectoren als onderwijs, zorg, werk en opvoeding en vormt een wetenschappelijk fundament voor het ondersteunen van duurzame motivatie en betekenisvolle progressie.