Category Archive: onderzoek

Zeg het niet zo! Bewijs dat dwingend praten weerstand opwekt

Zeg het niet zo! Bewijs dat dwingend praten weerstand opwekt

Voor het scheppen van een motiverende context op het werk of in de klas is het niet alleen belangrijk dat je bepaalde dingen wel doet (zoals het bieden van keuzes). Het is ook belangrijk dat je bepaalde dingen achterwege laat. Een nieuw onderzoeksartikel van Weinstein, Vansteenkiste & Paulmann (2020) belicht één van deze dingen die je beter achterwege kunt laten als je wilt dat mensen gemotiveerd raken: dwingend praten. Lees verder »

Hoe kan zelfdistantiëring helpen bij het omgaan met alledaagse tegenslag?

Hoe kan zelfdistantiëring helpen bij het omgaan met alledaagse tegenslag?

Zelfdistantiëring, vanuit een derdepersoonsperspectief kijken naar je eigen situatie, kan in emotionerende situaties helpen om je minder door negatieve emoties te laten meeslepen,  om meer betekenis in de lastige situatie te ervaren en om wijzere beslissingen te nemen. Dorfman ea (2019) onderzochten hoe zelfdistantiëring kan helpen bij het omgaan met alledaagse tegenslag. Lees verder »

Het schijnwaarheidseffect: onze verrassende goedgelovigheid voor herhaalde informatie

Het schijnwaarheidseffect: onze verrassende goedgelovigheid voor herhaalde informatieVeel beweringen die onwaar zijn, worden toch door velen geloofd. Wij mensen zijn blijkbaar gevoelig voor het geloven van onwaarheden. Een nieuw artikel van De keersemaecker ea (2019) beschrijft 7 nieuwe studies naar het zogenaamde schijnwaarheidseffect. In deze studies onderzoeken ze of individuele verschillen in intelligentie, in cognitieve stijlen en in onze behoefte aan duidelijkheid samenhangen met verschillen in onze gevoeligheid voor dit schijnwaarheidseffect. Lees verder »

Psychologische affordanties: welke mogelijkheden biedt de context om een psychologische interventie te laten werken?

Psychologische affordanties: welke mogelijkheden biedt de context om een psychologische interventie te laten werken?

In een nieuw artikel schrijven Walton & Yeager (2019) over het belang van psychologische affordanties voor het welslagen van psychologische interventies. Psychologische affordanties zijn kenmerken van een sociale omgeving (bijvoorbeeld een school of een werkomgeving) die het mogelijk maken voor het individu (of toestemming geven aan het  individu) om te denken op de manier die de psychologische interventie heeft aangeboden. Hieronder leg ik uit wat Walton & Yeager hiermee bedoelen en waarom aandacht voor psychologische affordanties een belangrijke manier is om de psychologie te kunnen begrijpen, toepassen en ontwikkelen. Lees verder »

Eenvoudige heranalyse van Li & Bates (2019) laat zien dat Mueller & Dweck (1998) niet wordt ontkracht maar juist bevestigd

Eenvoudige heranalyse van Li & Bates laat zien dat Mueller & Dweck niet ontkacht wordt maar juist bevestigd

Eén van de bekendste onderzoeken in relatie tot mindsets is het onderzoek van Mueller & Dweck (1998). Hier bespreek ik dat artikel uitgebreid. Recent deden Li & Bates (2019) een replicatieonderzoek van Mueller & Dweck en zeiden de oorspronkelijk gevonden effecten niet te hebben gevonden. Maar in een reactie op dit artikel laten Dweck & Yeager (2019) zien dat het replicatieonderzoek van Li & Bates niet voldoet aan de eisen die tegenwoordig gesteld worden aan replicatieonderzoeken. Bovendien laten ze zien dat door te corrigeren voor enkele van eenvoudigste afwijkingen van die eisen, de data van Li & Bates de conclusies van Mueller & Dweck niet ontkrachten maar juist bevestigen. Lees verder »

Mindfulness als manier om motivatie te verbeteren

Mindfulness als manier om motivatie te verbeteren

Veel onderzoek binnen de zelfdeterminatietheorie heeft gekeken naar de effecten van aspecten van situaties op motivatie van individuen. Contexten waarin de basisbehoeften van individuen worden ondersteund verbeteren de kwaliteit van hun motivatie terwijl contexten die deze basisbehoeften belemmeren motivatie verslechteren. Er is veel minder onderzoek gedaan naar hoe factoren binnen individuen de kwaliteit van hun motivatie beïnvloeden. Mindfulness wordt gezien als iets dat mogelijk de motivatie verbetert. In een nieuw artikel beschrijven Donald ea (2019) een meta-analyse m.b.t. de relatie tussen mindfulness en motivatiekwaliteit. Lees verder »

Keuzevrijheid in hoe je wilt stoppen met roken werkt

Keuzevrijheid in hoe je wilt stoppen met roken werkt

Dat eenvoudige interventies gebaseerd op de zelfdeterminatietheorie heel bruikbaar kunnen zijn voor (para)medische professionals blijkt opnieuw uit een onderzoek in Hong Kong. Onderzoekers Ho Cheung Li ea (2019) lieten in een experiment zien dat een korte en goedkope ZDT-interventie rokers beter tot stoppen kon bewegen dan een standaard aanpak. Lees verder »

Ontmaskeraars ontmaskerd? Repliceerders hebben een belang bij het mislukken van replicaties en permitteren zich te veel vrijheden

Ontmaskeraars ontmaskerd? Repliceerders hebben een belang bij het mislukken van replicaties en permitteren zich te veel vrijheden

Een nieuw artikel van Bryan, Yeager & O’Brien (2019) werpt een heel nieuw licht op de replicatiecrisis in de psychologie. Een beeld dat hier en daar is opgerezen van originele auteurs als prutsende sjoemelaars en van repliceerders als heilige verdedigers van de wetenschappelijke moraal moet worden herzien. Repliceerders permitteren zich vaak te veel vrijheden, zowel in de opzet van hun onderzoeken als in de manier waarop ze data analyseren. Lees verder »

Primaire sociale goederen, basisbehoeften en welzijn

Primaire sociale goederen, basisbehoeften en welzijn

Een nieuw onderzoek brengt de visie van John Rawls op een rechtvaardige samenleving in verband met de psychologische basisbehoeften uit de zelfdeterminatietheorie. Lees verder »

Weldadigheid is een basiswelzijnsversterker

Weldadigheid is een basiswelzijnsversterker

Er vindt momenteel veel interessant onderzoek plaats naar psychologische basisbehoeften. Dit onderzoek valt binnen één van de zes minitheorieën van de zelfdeterminatietheorie, de Basic Psychological Needs Theory (BPNT). Van drie behoeften bestaat inmiddels veel bewijs dat ze voldoen aan de uiterst strikte eisen die gesteld worden om te kunnen spreken van een psychologische basisbehoefte: de behoeften aan autonomie, competentie en verbondenheid. Enkele andere begrippen die gezien zijn als veelbelovende kandidaten om ook aangemerkt te worden als basisbehoefte zijn: de behoefte aan nieuwheid (zie hier en hier), aan contact met de natuur en aan weldadigheid (beneficence) (zie o.a. hier). Nieuw onderzoek van Martela & Ryan (2019) gaat in op die laatste kandidaat: de behoefte aan weldadigheid. Hun onderzoek laat zien dat deze behoefte niet dient te worden gezien als een psychologische basisbehoefte maar wel als een basic wellness enhancer, oftewel een basiswelzijnsversterker. Lees verder »

Aanvullende aanwijzingen dat de behoefte aan nieuwheid een basisbehoefte is

Aanvullende aanwijzingen dat de behoefte aan nieuwheid een basisbehoefte is

Er zijn aanvullende aanwijzingen dat de behoefte aan nieuwheid een basisbehoefte is. In 2016 stelden González-Cutre ea de behoefte aan nieuwheid (novelty) voor als een nieuwe universele psychologische basisbehoefte (in aanvulling op de bekende drie basisbehoeften zoals de zelfdeterminatietheorie die kent). Deze auteurs stelden namelijk via factoranalyse vast dat de behoefte aan nieuwheid weliswaar gerelateerd was aan de bekende drie basisbehoeften maar ook onderscheiden van deze drie was. Bovendien stelden zij vast dat de behoefte aan nieuwheid geassocieerd is met levenstevredenheid en met intrinsieke motivatie. Diverse andere onderzoeken, zoals Birdsell (2018) en González-Cutre & Sicilia (2019) wezen ook in de richting van behoefte aan nieuwheid als basisbehoefte. In dit recente artikel vat ik nieuw onderzoek samen van (Bagheri & Milyavskaya, 2019) die nieuw bewijs aanleveren voor de status van behoefte aan nieuwheid als basisbehoefte.Lees verder »

De zelfdeterminatietheorie toegepast op gymnastiekonderwijs: systematische review en meta-analyse

De zelfdeterminatietheorie toegepast op gymnastiekonderwijs: systematische review en meta-analyse

In een nieuw artikel onderzoeken Vasconcellos ea (2019) het bewijs over de relevantie van de zelfdeterminatietheorie (ZDT) voor gymnastiekonderwijs. Ze voerden een meta-analyse (k=265) uit met gebruikmaking van structural equation modeling (SEM), een moderatoranalyse en een padanalyse  en om de belangrijkste verwachtingen van de ZDT te toetsen. Hieronder vat ik het artikel beknopt samen. Lees verder »

Is de behoefte aan nieuwheid/variatie een universele basisbehoefte? Het zou kunnen

Is de behoefte aan nieuwheid/variatie een universele basisbehoefte? Het zou kunnen.

Is de behoefte aan nieuwheid en variatie een universele psychologische basisbehoefte? De belangrijkste theorie over motivatie is tegenwoordig de zelfdeterminatietheorie (zie o.a. Ryan & Deci, 2017). Deze onderscheidt drie universele psychologische basisbehoeften. Dit zijn de behoefte aan autonomie, aan competentie en aan verbondenheid. Vervulling van deze basisbehoeften hangt samen met welbevinden en functioneren. Frustratie van deze behoeften heeft allerlei negatieve consequenties. Deze basisbehoeften zijn universeel in de zin dat ze (kort gezegd) van toepassing zijn ongeacht context, cultuur en leeftijd. Enkele jaren geleden werd geopperd dat de behoefte aan noviteit (nieuwheid/variatie) ook een universele psychologische basisbehoefte zou kunnen zijn (zie o.a. van González-Cutre ea, (2016). Nu is er nieuw onderzoek (Bagheri & Milyavskaya, 2019) dat wat extra aanwijzingen biedt dat de behoefte aan nieuwheid/variatie inderdaad weleens een basisbehoefte zou kunnen zijn. Lees verder »

Hoe verhoudt de self-enhancement bias zich tot de negativiteitsbias?

Klopt het dat bij feedback op ons eigen functioneren geen negativiteitsbias maar een positiviteitsbias hebben?

Klopt het dat we bij feedback op ons eigen functioneren geen negativiteitsbias maar een positiviteitsbias hebben? Er wordt vaak gesproken van een negativiteitsbias die bij de meesten van ons in allerlei situaties optreedt. Deze houdt in dat we negatieve informatie eerder opmerken en er sterker door beïnvloed worden. Maar hoe verhoudt deze negativiteitsbias zich tot een ander verschijnsel waar we ook vaak over horen, namelijk de self-enhancement bias? Dit laatste verschijnsel houdt in dat we een voorkeur hebben voor positieve informatie over onszelf zodat we een positief zelfbeeld kunnen bewaren. Klopt het nou dat bij informatie over ons eigen functioneren geen negativiteitsbias maar een positiviteitsbias hebben? Nieuw onderzoek van Müller-Pinzler et al. (2019) geeft antwoord op deze vraag. Lees verder »

Klassiek onderzoek Mueller & Dweck (1998): de ondermijnende effecten van intelligentiecomplimenten

Klassiek onderzoek Mueller & Dweck (1998): de ondermijnende effecten van intelligentiecomplimenten

Eén van de meest invloedrijke onderzoeken door Carol Dweck en haar collega’s is het onderzoek van Mueller & Dweck (1998) met als titel: Praise for Intelligence Can Undermine Children’s Motivation and Performance. Door de jaren heen is er van verschillende kanten enige kritiek geuit op dit onderzoek of zijn haar bevindingen betwist, soms grotendeels terecht, soms grotendeels onterecht. Deze kritieken kennende, stel ik dat Mueller & Dweck (1998) een klassieke publicatie is die weinig of niets aan belang heeft ingeboet. Hier kun je een korte beschrijving lezen van dat onderzoek. Lees verder »