Search results for: verlichting

Steven Pinker over Enlightenment Now: heeft de Verlichting progressie gebracht?

Steven Pinker over Enlightenment Now: heeft de Verlichting progressie gebracht?

Over enkele maanden verschijnt het nieuwe boek van Steven Pinker, Enlightenment now. Sinds de aankondiging van dat boek, enkele maanden geleden, ben ik er al nieuwsgierig naar. Zowel over Pinker als over de Verlichting (Enlightenment) heb ik al vaker geschreven. Over Pinker soms enthousiast, soms kritisch; over de Verlichting vooral enthousiast. Ik wist dat Pinker in het boek een warm pleidooi zou houden voor de de waarden uit de Verlichting. Ik was benieuwd hoe hij de kern van die Verlichtingswaarden zou beschrijven en ook hoe hij zijn pleidooi voor deze waarden zou onderbouwen. Pinker heeft nu een tipje van de sluier opgelicht in een presentatie waarin hij de ideeën in zijn boek beschrijft. Ik zal zijn pleidooi hier beknopt samenvatten (in mijn eigen woorden) en er enkele opmerkingen bij maken. Lees verder »

De gestage opmars van de idealen uit de Radicale Verlichting

De gestage opmars van de idealen uit de Radicale Verlichting

Radicale Verlichting

In enkele recente artikelen heb ik verwezen naar de invloed van de ideeën en waarden uit de Verlichting op onze samenleving. In dit artikel noem ik de Verlichtingswaarden als een belangrijke basis voor de progressie die de afgelopen paar honderd jaar heeft plaatsgevonden in de Westerse wereld en stel ik dat de rest van de wereld er evenveel voordeel van kan hebben (wat ook in steeds grotere mate aan het gebeuren is).Lees verder »

Bespreking van Enlightenment Now (Steven Pinker, 2018)

Bespreking van Enlightenment Now (Steven Pinker, 2018)

Na Steven Pinkers boek The Better Angels of our Nature was ik benieuwd naar zijn nieuwe boek Enlightenment Now. Hij had het boek al een paar jaar geleden aangekondigd en ik verwachtte dat het een interessant boek zou worden. Nu is het verschenen en ik heb het gelezen en het is nog beter en interessanter dan ik had verwacht. Sommige mensen die Pinker volgen, en sommige recensenten van zijn boek, interpreteren volgens mij verkeerd wat hij bedoelt. Ze zien dat Pinker vaak voorbeelden aanhaalt van hoe het in de wereld in allerlei opzichten steeds beter gaat. En ze denken dat zijn boodschap neerkomt op: “Mensen laten we toch wat blijer zijn. Het gaat veel beter met de wereld dan jullie denken.” Maar hoewel het inderdaad veel beter gaat in veel opzichten dan de meeste mensen weten, stelt Pinker niet dat we tevreden achterover kunnen leunen en dat de toekomst vast wel prachtig wordt. Lees verder »

Democratische rechten zijn als spieren: gebruik ze of verlies ze

Democratische rechten zijn als spieren: gebruik ze of verlies ze

Wat is democratie? Welke essentiële kenmerken heeft een democratie en waarom zijn deze belangrijk? Wat zijn de essentiële verschillen tussen democratieën en niet-democratieën en waarom doen deze verschillen ertoe? Hoe belangrijk zijn democratische rechten en hoe belangrijk is om het democratische rechten te gebruiken? Deze vragen beantwoord ik hieronder. Lees verder »

Immigratie tot een succes maken

Immigratie tot een succes makenDe vluchtelingencrisis houdt velen bezig. Veel mensen pleiten voor een sociale houding en zetten zelf ook de schouders eronder om vluchtelingen gastvrij te ontvangen. Maar ook velen zijn angstig en pessimistisch. Er zijn dan ook reële gronden voor zorg. De media berichten over allerlei problemen die de vrees bevestigen en aanwakkeren: een recente aanslag in Parijs werd gepleegd door een asielzoeker, bij grootschalige aanrandingen in Keulen bleken meerdere vluchtelingen betrokken, in asielzoekerscentra vinden vechtpartijen plaats, homofiele asielzoekers worden belaagd worden in azc’s, etc. Dit zijn reële problemen en zorgen over hoe de integratie van de vluchtelingen moet gaan slagen zijn volgens mij begrijpelijk en terecht.Lees verder »

Het progressieprincipe: betekenisvolle progressie motiveert

Het progressieprincipe: betekenisvolle progressie motiveert

Hoofdstuk 3 uit De Psychologie van Progressie (2017).

Mikken op progressie getuigt van optimisme. Maar hoe optimistisch kunnen we zijn? Hoe goed kunnen we verwachten dat het leven wordt? Hoe we deze vraag beantwoorden heeft veel consequenties voor ons leven. 

De inhoud van deze pagina is uitsluitend voor leden die zijn ingelogd. Je kunt hier inloggen om de inhoud van deze pagina te bekijken.

Lees verder »

Progressie: tien redenen om de toekomst positief tegemoet te zien

Progressie: tien redenen om de toekomst positief tegemoet te zien

De Zweed Johan Norberg heeft een boek geschreven waarin hij beschrijft hoe de wereld progressie heeft geboekt op een groot aantal gebieden. Het boek, met als titel Progress: Ten Reasons to Look Forward to the Future, bevat tien hoofdstukken waarin de volgende onderwerpen worden behandeld: voedsel, sanitatie, levensverwachting, armoede, geweld, milieu, geletterdheid, vrijheid, gelijkheid en de positie van kinderen.Lees verder »

Progressiefobie: wat is het en hoe kunnen we het genezen?

In het nieuwe boek van Steven Pinker, Enlightenment Now, kwam ik een nieuw woord tegen: progressiefobie. Het boek is een vurig pleidooi voor vier centrale ideeën uit de Verlichting: rede, wetenschap, humanisme en progressie. Pinker stelt dat de combinatie van deze ideeën zegt dat de mensheid door een groter begrip van de werkelijkheid, via wetenschap, en door een groeiende cirkel van sympathie, veroorzaakt door kosmopolitisme en rede, intellectuele en morele progressie kan boeken. Het doel van de verlichtingdenkers was niet zozeer om de menselijk natuur te verbeteren maar om instituties te bouwen die ervoor zouden zorgen dat het beste in mensen naar boven zou komen. Lees verder »

Verspreiding van Westerse waarden?

Sinds een paar honderd jaar geleden, sinds de wetenschappelijke revolutie, de Verlichting en de industriële revolutie, heeft een explosieve progressie plaatsgevonden in welvaart, gezondheid, vrijheid en rechtvaardigheid. Deze progressie is begonnen in Westerse landen en spreidt zich nu uit over vrijwel de hele wereld (zie bijvoorbeeld het plaatje rechts, bron: gapminder.org). Deze ontwikkeling is een langetermijnproject. Er is nog veel armoede en onrechtvaardigheid in de wereld en dus nog veel progressie nodig. Sommige sceptici denken dat het verspreiden van de waarden en principes die hebben geleid tot zo’n grote progressie in de Westerse wereld in essentie neerkomt op het verspreiden van Westerse waarden. Daarmee zou het een manier zijn om Westerse dominantie te bewerkstelligen.

Lees verder »

Archief

Per categorie

Op datum

Expand All

Hoe centraal moeten we geluk stellen in ons leven?

Hoe centraal moeten we geluk stellen in ons leven?

Hoe belangrijk moeten mensen het vinden om gelukkig te zijn? Moet dat een algemeen doel zijn in je leven? Misschien zelf het ultieme doel dat je kunt hebben als mens? Moeten we geluk in alle onderdelen van ons leven, zoals onderwijs en werk als hoofddoel zien? Hoewel geluk als doel heel belangrijk klinkt, denk ik dat we niet te snel moeten denken dat het leven alleen om geluk draait. Wat geluk precies is, hoe je het bereikt en hoe centraal je het moet stellen in je leven, is volgens mij namelijk minder gemakkelijk te beantwoorden dan je op het eerste gezicht zou denken.

Lees verder »

De geschiedenis van de vooruitgang

De geschiedenis van de vooruitgangAls lezer van deze website heb je waarschijnlijk wel belangstelling voor het begrip vooruitgang en voor het nadenken over vragen als: wat is vooruitgang?; is vooruitgang echt mogelijk?; en, zo ja, hoe kunnen we het bereiken? Wellicht heb je dan ook belangstelling voor het boek De geschiedenis van de vooruitgang van de Rutger Bregman. In dit boek van bijna 400 bladzijden schrijft Bregman een op vlotte manier over hoe het denken over (de mogelijkheid) van vooruitgang door de jaren heen zich ontwikkeld heeft. In boek bestrijkt hij de hele geschiedenis, vanaf de oerknal, en beschrijft hij hoe allerlei beroemde denkers over vooruitgang dachten.Lees verder »

Positief fantaseren kan leiden tot depressie

Positief fantaseren kan leiden tot depressie

Als we ons slecht voelen, ligt het voor de hand dat we naar dingen zoeken die ervoor zorgen dat we ons beter gaan voelen. En wel liefst zo snel mogelijk. Maar pas op. Sommige dingen die er geheid voor zorgen dat we ons vrijwel direct wat beter kunnen gaan voelen, kunnen op de iets langere termijn erg nadelige effecten hebben. Een voorbeeld zou het gebruik van antidepressiva kunnen zijn. Wellicht werken ze verlichtend op de korte termijn maar hebben ze nare bijwerkingen op de iets langere termijn. Maar er is een ander voorbeeld dat waarschijnlijk minder voor de hand ligt: positieve fantasieën. Natuurlijk, het is logische gedachte: “Voel je je rot, fantaseer dan dat je leven er heerlijk en geweldig uitziet. Dan voel je je vast snel beter!”Lees verder »

Het belang van het kwantificeren van menselijke progressie

Het belang van het kwantificeren van menselijke progressieHier is een citaat uit een nieuw artikel van Steven Pinker waarin hij wijst op het grote belang van het kwantificeren van progressie in de wereld. Veel mensen betwijfelen of de wereld echt beter is geworden door moderne uitvindingen zoals mensenrechten, wetenschap, en democratie. Door in brede zin te meten hoe de wereld zich heeft ontwikkeld kunnen we antwoorden vinden op deze vraag. Het antwoord, volgens Pinker, is dat progressie bestaat en dat we op de goede weg zijn. Hier is het citaat:Lees verder »

“Wat moeten we met de slechtheid van de mens?”

In het weekend kreeg ik een email van iemand die me schreef dat hij een boek gelezen had over de oorlog in Joegoslavië. Hij was geraakt door de vreselijke wreedheden die mensen elkaar daar hadden aangedaan en schreef dat hij dacht dat de verklaring voor de wreedheden was dat mensen nu eenmaal continu zoeken naar manieren om elkaar te domineren. Zijn vraag aan mij was: hoe moeten we, gegeven dat mensen zich vaak slecht gedragen, zelfs wanneer het goed met ze gaat, organisaties zo inrichten dat we deze slechtheid kunnen minimaliseren? In eerste instantie reageerde ik vrij kort op zijn vraag:Lees verder »