Pendelen tussen probleem en gewenste situatie

Pendelen tussen het onderkennen van problemen en het denken over de gewenste toekomst zorgt voor het behoud van energie voor verandering.

Vooruitgang begint vaak -misschien altijd- met ontevredenheid over de huidige situatie. Die ontevredenheid met de huidige situatie komt voort uit het besef dat dingen minder goed zijn dan ze zouden kunnen of moeten zijn. Je kunt je, met andere woorden, in zekere mate een werkelijkheid voorstellen die beter is dan de huidige. Doordat mensen zich realiseren dat zij ontevreden zijn over bepaalde aspecten van hun situatie kunnen ze gaan zoeken naar manieren om die aspecten te verbeteren. Hun ontevredenheid over hun huidige situatie is een spanning die kan worden gezien als energie voor verandering. Om effectief te kunnen werken aan progressie, het klinkt wat paradoxaal, is dus het nodig dat je kunt leven met het besef dat je je nu bevindt in een werkelijkheid die verbetering behoeft.

Om effectief aan progressie te kunnen werken is het dus nodig dat je twee manieren van kijken min of meer tegelijk in je hoofd kunt houden. De ene kijk is die van probleemonderkenning, het besef dat er dingen niet goed gaan. De tweede kijk is de toekomstgerichte kijk van het besef van dat het beter kan en hoe het beter kan. Mijn idee is dat je deze twee manieren van kijken in je denken zo dicht mogelijk bij elkaar moet blijven brengen. Als je de nadruk op een van de twee ten koste van de ander gaat leggen is de kans groot dat je je energie voor verandering verliest.

Als je je denken sterk richt op het onderkennen van problemen en minder nadruk legt op het besef dat verbetering mogelijk is, kun je ten prooi vallen aan doemdenken. Je kunt overweldigd worden door de intensiteit van de problemen en je kunt er moedeloos, wanhopig of razend van worden. Deze emoties komen je niet goed van pas bij het zetten van constructieve stappen vooruit. Als je je denken sterk richt op het je voorstellen van een betere wereld en minder nadrukkelijk stilstaat bij het feit dat er nu problemen zijn, dan kun je, gek genoeg, ook je energie voor verandering verliezen. In dit artikel leg ik uit waarom dat zo is (kort gezegd: door positieve fantasieën, zonder de huidige problematische werkelijkheid onder ogen te zien, maken we ons brein wijs dat verbetering al bereikt is).

Misschien is het niet mogelijk om letterlijk tegelijkertijd te denken over de problematische werkelijkheid en de gewenste toekomst. Maar wat wij wel kunnen doen is pendelen tussen deze twee perspectieven. Er zijn diverse technieken bekend die dit pendelen tussen de huidige werkelijkheid en de gewenste toekomst mogelijk maken, zoals mentaal contrasteren, de cirkeltechniek en het NOAM 7-stappen model (stap 2 en 3).

Print Friendly, PDF & Email
Wat vind je van dit artikel?
  • Interessant (5)
  • Bruikbaar (3)